latin amerikan haber yorum

Che Kübayı bir daha terk ediyor – Metin Yeğin

Posted by lahy 26/09/2010

Küba’da neler oluyor? Yeni reform paketini açıklayan Başkan Raul Castro, kamu sektöründe çalışanların sayısının düşürüleceğini ki bunun ilk 6 ayda 500.000 olmak üzere 1 milyonu bulacağını, buna karşı küçük işletmelerin destekleneceğini söyledi. Daha da önemlisi yabancıların Küba’dan anlaşmalar yaparak 99 yıllığına toprak kiralayabileceklerini, yatırım yapabileceklerini duyurdu. Yeni düzenlemelerle bireylerin işyeri açması ve işçi çalıştırması, özel mülkiyet ve pazar mekanizmaları desteklenecek. Fidel bir yemek sırasında ABD’li bir gazeteciye, Küba sisteminin başka ülkelere ihraç edilebilir mi sorusuna “Burada bile işlemiyor ki” diye cevap verdi. Bu sözler bir yanda çok büyük bir sevinç doğurdu. İşte haklıydı liberaller; tek yol serbest piyasa, tek yol pazar. Fidel bile bunu dedi. Öte yanda çok büyük üzüntü doğurdu. Küba da yoksa neyle avutacaktık makus talihimizi. Glasnost, Perestroyka günleri, benzer yazıları da çıktı ortaya. Fidel sonra bir konuşma daha yaptı. Güldüğünü söyledi. Kapitalizm bütün dünyada işlemiyor dedi.

“Güneşli Pazartesi” filminde, bir Rus işçi eski bir Sovyet fıkrası anlatır. Komünist Parti’den iki yoldaş yürüyorlardır. Biri der ki “Biliyor musun yoldaş, Komünizm hakkında anlatılanlarından her şey doğru değil galiba.” Diğeri cevaplar; “Daha kötüsünü söyleyeyim ben sana, kapitalizm için anlatılanların hepsi doğru.”

Ne dünyada ne de Küba’da bu tartışma yenidir. Che anlatır. Küba Sanayi Bakanı iken Sovyetler Birliği’ni ziyarete gittiğinde bir fabrika gezdirirler. “Bakın yoldaş” derler, “Biz burada yeni bir sosyalist çalışma biçimi geliştirdik. Bir işçi ne kadar fazla üretiyorsa, emeğinin karşılığı olarak o kadar fazla para alıyor. Hem sosyalist üretim artıyor hem de kendisi kazanıyor.” “Bu sistemi iyi biliyorum der” Che. “Daha iyi işleyenini İtalya’da Fiat fabrikasında uyguluyorlar. Tek sorun bu sosyalist bir sistem filan değil, tam anlamıyla kapitalist.” Bunu anlattığı günlerde ülkesinde Sovyet bürokrasisine özenenlerle sıkı bir mücadele içindeydi. Bu katı Sovyetik kanat içinde Raul Castro da vardı, bugünün devlet başkanı. Tarihi, kişiler üzerinden tanımlamam hiçbir zaman. (“Sezar Galyalıları yendi. Eh yanında bir aşçı olsun bile yok muydu?” der Brecht.) Bugünkü Küba’yı ve bu kararları sadece devlet başkanından ibaret olarak da görmem. ABD’nin yanı başında bir devrim, ambargo, saldırılar, Sovyetler Birliği’nin ülkenin tek üretimi olan şekeri satın alması, füzeler, Sovyetler’in çöküşü, Venezüella. Bütün bu karmaşık denklemin içindeki tartışmalar bunlar. Fakat hiçbir şey bana 1 milyon işten çıkartılacak işçi, büyük oteller ve hele hele golf sahaları ve belki de çok yakın zamanda uyuşturucu trafiğinde yeni bir istasyona dönüşebilmesini anlatamıyor.

Fidel, Che’nin 20’inci ölüm yıldönümünde konuşuyordu. “Paranın insanların ilgilendikleri tek konu, temel özendirici güç halini aldığını duysaydı Che, çok üzülürdü. Kaç kez uyarmıştı bizi Che, bu üzücü duruma düşmeyelim diye…” “Che insana inanırdı. İnsana inanmayan, insanın yola gelmez bir hayvan olduğunu, ancak önüne ot atıldığında yararlı bir iş yapacağını, havuçla kandırılıp sopayla cezalandırılacağını sanan biri asla devrimci olamaz; buna inanan, böyle düşünen biri asla sosyalist olamaz, buna inanan, böyle düşünen biri asla komünist olamaz.” (alkışlar)*

Küba’da neler oluyor? Çıkış burjuvazinin kurumları içinde piyasa ve pazar da olabilir mi?

Che Küba’yı bir kez daha terk ediyor. (Ona yapılan en büyük kötülük, Küba paralarının üzerine resminin basılmasıydı.) Che’yi sadece gerilla savaşı anıları ile romantikleştirmek içini boşaltmaktır. Che’nin ekonomik ve siyasi yazıları bugün tartışmalara yön verecek çok önemli bir kaynaktır. Che’nin “Teoria’da foco”su sadece bir gerilla savaşı teorisi değildir. Çoklu inisiyatiflerin kendisini ifade etmesi, özgür komünler, yeni insan, özgür insandır.

Che bütün stratejisini bir cümlede tanımladı. “Devrimcinin görevi, devrim yapmaktır.”

Yazılar -Che Guevara- Yar Yayınları

Metin YEĞİN
metinyegin@gmail.com

[Metin Yeğin’in bu yazısı 23 Eylül tarihinde Günlük Gazetesi’ndeki köşesinde yayınlanmıştır]

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: