latin amerikan haber yorum

Brezilya ‘yerli Palin’e kanmadı, doğru adayı seçti-Mark Weisbrot

Posted by lahy 04/11/2010

MARK WEISBROT/ The Guardian

Comedy Central’dan Jon Stewart ve Stephen Colbert’in öncülüğünü yaptığı ve yüz binlerce insanı Washington caddelerine döken gösteri gibi, Brezilya da seçimlerde ‘Sağduyuyu Tesis Etmek’le ‘Korkuyu Canlı Tutmak’ arasında bir yarışa sahne oldu. Fakat ikincisinde milyonlarca Brezilyalının kaderi ciddi bir riskle karşı karşıyaydı. İktidardaki İşçi Partisi’nden Dilma Rousseff, muhalefetin adayı Jose Serra’yı açık farkla geride bırakıp zafer kazandı. Her iki tarafta yolsuzluk suçlamalarının damgasını vurduğu ve Serra’nın eşinin Dilma’ya ‘bebek katili’ demesiyle zirveye çıkan nahoş ve çirkin bir kampanya yürütüldü.

Dini gruplar ve liderler Serra için seferber oldu ve Dilma’yı kürtajı yasallaştırmak, dini simgeleri yasaklamak, ‘anti-Hıristiyan’ ve askeri diktatörlüğe direnişinden dolayı ‘terörist’ olmakla suçladı. Kampanya, ABD’deki Cumhuriyetçilerin stratejlerini andırıyordu.

‘Serra Palin’

Serra, bir muhalifinin kendisine, ABD’deki Cumhuriyetçi lider Sarah Palin’e atıfla ‘Serra Palin’ lakabını takmasına vesile olan sağcı bir dış politika stratejisine sahipti. Kampanyası boyunca söyledikleri Brezilya’yı komşularından uzaklaştırma tehlikesine işaret ediyordu; Bolivya’yı uyuşturucu kaçakçılığının ‘suç ortağı’ olmakla ve Venezüella’yı Kolombiya’daki başlıca gerilla grubu olan FARC’a ‘sığınak sağlamakla’ suçladı.

Görevi bırakacak olan Başkan Lula da Silva’ya, Honduras hükümetini tanımadığı için saldırdı. Honduras hükümeti geçen yıl askeri darbenin ardından ‘seçilmişti’; sansür ve insan hakları ihlalleri koşullarında yapılan seçimi sadece ABD ve büyük çoğunluğu sağcı olan bir avuç müttefiki ‘özgür ve adil’ olarak tanıdı.

Fakat sağduyu korkuya galip geldi, zira seçmen Lula döneminde hayat koşullarındaki hatırı sayılır iyileşmeleri Serra’nın önerdiği her şeyden daha ikna edici buldu.

İktisatçı Serra’nın, çoğu Brezilyalının hayatını etkileyen en önemli ekonomik meselelerden kaçınmanın bir yolunu araması şaşırtıcı değildi. Ekonomi Lula döneminde, Serra’nın Sosyal Demokrat partisinin (PSDB) sekiz yıllık iktidarından çok daha güçlü bir performans gösterdi; kişi başı ulusal gelir 2002-2010 arasında yüzde 23 oranında arttı, 1994-2002 arasında bu oran sadece yüzde 3.5’ti. İşsizlik yüzde 6.2 gibi düşük bir oranda seyrediyor, ki bu ülke tarihinde bir rekor.

Belki daha da önemlisi, çoğu Brezilyalı ciddi kazanımlar elde etti: Enflasyona göre ayarlanan asgari ücret Lula’nın döneminde yüzde 65 oranında arttı. Yani Serra’nın partisinden Fernando Henrique Cardoso’nun başkan olduğu önceki sekiz yıla kıyasla üç kat artış var. Bu sadece asgari ücretle çalışanları değil, maaşları asgari ücret üzerinden ayarlanan on milyonlarca çalışanı da etkiliyor.

Hükümet yoksul ailelere çocuklarını okula ve aşılama programlarına gönderme karşılığında mali katkı sağlayan Bolsa Familia programını genişletti. Program okur yazarlığı artırdı ve 13 milyon aileye ulaşıyor. 2003’ten beri 19 milyon insan yoksulluk sınırının üzerine çıktı. Ve ev sahipliği için yeni bir destek planından şimdiden yüz binlerce aile faydalanıyor.

Seçkinler bastırıyor

Serra’nın ödünç aldığı Cumhuriyetçi stratejisi ABD’de son 40 yılın çoğunda etkili olduysa da, bir ihraç ürünü olarak o kadar işe yaramadı. Brezilyalı seçmen atılan çamurdan çabuk bıktı ve kararsız seçmenler Serra’nın kendileri için neyi İşçi Partisi’nden daha iyi yapacağını öğrenmek istediler. Serra cevap veremeyince onların oylarını kaybetti.

Öte yandan olumsuz kampanya tarzı, seçim sürecinin genelinde Brezilya’nın geleceğine dair bazı hayati meselelerin ele alınmasını engelledi. Merkez bankasına hâkim olan seçkinler, ekonomi politikaları üzerinde en az Wall Street kadar etkili. Brezilya’nın Lula iktidarında bile yıllardır dünyadaki en yüksek faiz oranlarına sahip olmasının nedeni bu. Brezilya’nın büyüme performansı hâlâ diğer ‘yükselen ekonomiler’ düzeyinde değil ve ülke bu potansiyele ulaşmak için önceki hükümetlerin neoliberal politikalarının bazılarından uzaklaşmak zorunda kalacak.

Lula dönemindeki sermaye oluşumu Cardoso döneminden çok farklı değildi ve birçok gelişmekte olan ülkeye kıyasla düşüktü. Kamu yatırımları daha da düşük düzeydeydi. Ülkenin bir kalkınma stratejisine ihtiyacı olacak; bu strateji, Brezilyalıların çoğunluğunun çıkarlarını ileriye taşıyacak yeni yatırım ve tüketim tarzları oluşturmalı.

Nükleer takas unutulmadı

Seçimin batı yarıküre için de çok önemli sonuçları var; Obama’nın Dışişleri Bakanlığı, Bush yönetiminin Güney Amerika’daki sol hükümetlerin son 10 yılda elde ettiği beklenmedik bağımsızlığı ‘geriletme’ stratejisine tereddütsüz devam ediyor. İşçi Partisi’nin yenilgisi, Washington’daki gericiler için büyük bir zafer olacaktı.

Dünyanın kalanı için de sonuçları olacak. Mayısta Brezilya ve Türkiye, İran’la nükleer ihtilafı sözme çabası çerçevesinde bir nükleer takas anlaşması bağlayarak uluslararası diplomaside kendilerine çok mühim bir yer açtı. ABD muhtemelen bundan dolayı düş kırıklığına uğradı. Serra’nın İran’la yapılan anlaşmaya saldırması boşuna değildi.

Velhasıl Rousseff’in Lula’nın başarılarını pekiştiren seçim zaferi Washington dışında iyi haber olarak karşılanacaktır. (1 Kasım 2010)

Brezilya ilk kadın devlet başkanını seçti

Brezilya Sol’undan ikinci turda seçimleri ‘boykot’ çağrısı

Brezilya:Dilma Rousseff’in inanılmaz başkalaşımı

Brezilya Devlet Başkanı seçimi ikinci tura kaldı

Brezilya: Yeşillerin adayı Marina Silva 3.üncü sırada

Brezilya: Kızgın bir şeçmenin düşünceleri-Frei Betto

Lula’nın Mirası: İki Brezilya – James Petras

Lula, Amazon’da devasa bir baraj yapımı anlaşmasını imzaladı

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: