latin amerikan haber yorum

Che Guevara ve kapitalist ekonomik yöntemlerin uygulanması

Posted by lahy 16/11/2010

Ekonomi Tartışmaları ve Che Guevara‘nın politikası

Devrimin ilk yıllarında, Küba’nın Sovyetler Birliği’nin stalinist bürokrasisine bağımlılığı, o sıralarda, M26 yönetiminin, (daha sonra da KKP’nin) ve Küba Hükümeti’nin Endüstri Bakanlığı’nın bir üyesi olmasına rağmen bazı bakımlardan Che Guevara tarafından sorgulandı. Bu farklılıklar ”Büyük Ekonomik Tartışma” olarak adlandırılan tartışmalarda( katılımcılardan biri Ernest Mandel idi (1)) kendilerini açığa vurdu,  bu tartışmalarda Che, Sovyetler Birliği’nde üretimde verimliliği artırmak için devlet işletmelerinin kendi kendilerini finanse etmesi, üretim birimleri arasında rekabet gibi kapitalist üretim yöntemlerini uygulamayı öneren Liberman reformlarını  esas alan    ” ekonomik hesaplar” gibi yaklaşımlara muhalefet etti.  Açıkca Rus yanlısı olarak bilinen bu pozisyona karşı Che merkezi ekonomi ve planlamayı savundu.

Bunun yanısıra, Che, yavaş yavaş ülkenin sanayileşmesinin sağlanmasını, şeker ihracatından elde edilen kaynakların yeniden dağıtımını ve böylece, Küba ekonomisinin tarihsel olaral yalnızca şeker üretimine bağımlılığının aşılmasını savunurken, Stalinist kanat, en tanınmış savunucusu Fransız Ekonomist  Charles Bettelheim‘ın dile getirdiği, ”uluslararası sosyalist iş bölümü”  altında Küba’nın  özellikle ”sosyalist bloğa” (Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa ülkelerine)  şeker üreticisi olarak kalması tezini savunuyordu.

Politik alana gelince,  Guevara,  gerek Sovyetler Birliği bürokrasisi gerekse de  Mao Tse Tung tarafından savunulan ve Komünist partiler tarafından uluslararası düzeyde uygulanan işçi sınıfının çürümekte olan burjuva milliyetçilerin kuyruğuna takılması sonucunu veren sınıflar arası uzlaşma stratejisinin bir parçası olan emperyalizm ile ”barış içinde birarada yaşama” çizgisine karşı çıktı,

Ayrıca, rejimin üyelerinin elde etmeye başladığı ayrıcalıkları protesto ederek, onları karşı devrimci olmakla ve bir devlet ve parti bürokrasisi inşa etmekle suçladı.

Son olarak 1965’de Küba’da, partideki bütün görevlerinden istifa ederek gerilla ve halk ordularını esas alarak, devrimim uluslararası düzeyde sürdürülmesi için ilk önce Kongo’ya ve daha sonra da ABD ve yerel ordu birlikleri tarafından yakalanarak kurşuna dizildiği Bolivya’ya gitti.

Aşamalı devrim ve ulusal burjuvazi ile işbirliğine karşı olarak, doğru bir şekilde formüle ettiği görüşü  “sosyalist devrim ya da  devrim karikatürü”  idi, doğal olarak bu tez uluslararası sosyalist devrim tezine yakın idi.  Ancak, eleştirilerine rağmen tek parti olan KKP’sinin rejimine karşı bir alternatif olmadı, bunun nedeni işçi, köylü ve asker konseylerini temelinde kurulacak bir işçi demokrasisi programına sahip olmaması idi.

Che, gerillacı ve fokocu bir devrim stratejisine sahipti; temel hatları işçi sınıfını değil de köylülüğü esas alan parti-orduların kurulması şeklinde idi. Tutarlı anti-emperyalizmi kendisini  ” iki, üç daha fazla Vietnam” sloganında iyi bir şekilde ifade etti, burada eksik olan, gelişmiş ülkelerdeki büyük proleterya orduları ile işbirliğinin stratejik önemimin anlaşılmamış olması idi.  Bolivya’da başarısızlığa uğrayan teşebbüsü staratejisinin yetersizliklerini gösterdi. Ölümünden kısa bir süre sonra, emperyalist metropoller, bürokratik işçi devletleri ve yarı sömürge ülklerde yükselmeye başlayan işçi hareketleri gerilla savaşı stratejisi ve devrimin  ”kırlardan şehirlere” doğru gerçekleşeceği varsayımının yanlış olduğunu gösterdi.

Kaynak: Arjantin, PTS – Partido de los Trabajadores Socialistas, http://www.pts.org.ar/spip.php?article16259.

1) Lahy Notu:  Ernest Mandel’in ‘Marksist Ekonomik Teori” adlı eserini okuyan Che Guevara, Mandel’i Küba’ya davet ederek ”geçiş dönemi” problemlerini tartıştı. Bürokratların işçilerden daha fazla maaş almasına karşı olan Che, bürokrasiyle savaş konusunda Mandel’in görüşlerini sordu. Che’nin Mandel’i Küba’ya,Küba’nın Sovyetler Birliği ile yakınlaşma içine girdiği bir dönemde davet etmesi anlamlıdır.  Ernest Mandelîn Küba’da 7 hafta kaldıktan sonra yazdığı yazıya link: İngilizce:   Ernest Mandel: Defend the Cuban Revolution (1964)

Özgürlüğün sesi Che GUEVARA

Küba’da kapitalizmin yeniden inşası

Kübada tek seçenek devrimden vazgeçmek olmamalı – Guillermo Almeyra*

Aleida Guevara’ya cevaben: Küba da neler oluyor? – Özlem Barın, David Dessers

José Bell Lara: Neo-Liberalizm Küba’ya Giremeyecek

Küba: Sosyalizm Adı Altında 500 Bin Kamu Emekçisi İşten Çıkarılıyor

Küba: Kapitalizme giden yolları kapamak ve yeni sosyalizme açılmak -Narciso Isa Conde*

Reklamlar

2 Yanıt to “Che Guevara ve kapitalist ekonomik yöntemlerin uygulanması”

  1. […] Che Guevara ve kapitalist ekonomik yöntemlerin uygulanması […]

  2. […] Yazılar Şili: Öğrenci Hareketi üzerine resimlerle yapılan bir deneme = Shalini AdnaniChe Guevara ve kapitalist ekonomik yöntemlerin uygulanmasıFidel Castro:OBAMA’NIN DENETİMLİ UTANCITopraksızlar Hareketleri Şili:Öğrenci sözcülerinden […]

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: